FAQ voor sporters & jongeren

Veelgestelde vragen voor sporters en jongeren over mentale training, doelen stellen, omgaan met druk, en motivatie.

Hoe bereid je je als sporter voor op een leven na de topsport. Zorg, dat niet alle focus gelegd wordt op de trainingen en de sport. Zorg minimaal voor een startkwalificatie. Chielinni een oud-voetballer ging tijdens zijn voetbalcarrière ook gewoon naar de Universiteit van Turijn. Hij haalde hier zijn master diploma in Business Administration. De Franse voetballer Flamini bouwde naast zijn voetballoopbaan een miljardenbedrijf. Uit een Amerikaanse studie blijkt, dat sporters die goed presteren in een opleiding dit ook doen in hun sport. Dus studie is geen belemmering om goed te presteren in de sport. Het is misschien wel een factor, die zorgt voor extra plezier en het zwarte gat na de sport voorkomt.

Hoe bereid jij je als sporter het beste voor op internationale toernooien. Heb je goed gekeken wat je doelen zijn tijdens dit toernooi? Weet je van jezelf wat je wapens en vaardigheden zijn. Focus op het uitvoeren van wat jij goed kan. Verdiep je in je tegenstander en durf te vertrouwen op jouw intuïtie tijdens de wedstrijden. Doordat je traint alsof je sport, leer je situaties te herkennen. Topsporters durven te vertrouwen op hun intuïtie, waardoor ze wedstrijden winnen. Het mooist is om tijdens het toernooi in een flow ervaring te komen. Flow ervaring bestaat uit negen dimensies, die jij je eigen kunt maken. Wil je hier meer over leren? Lees dan het Handboek voor jonge sporters, topsporters, topsportouders.

Mentale gezondheid als topsporter is super belangrijk. Tijdens maar ook na je sportcarrière. Vergelijk emotionele en/of mentale uitdagingen als een strandbal. Deze strandbal kun je niet constant onder het wateroppervlakte duwen. De bal wint altijd. Dus zorg, dat je je mentale vaardigheden ontwikkelt. Maar ook dat je durft te praten over wat jouw ‘dwars’ zit of de negatieve gedachte die zich in jouw hoofd ontwikkelt. Praten zorgt ervoor, dat de strandbal langzaam leeg loopt.

Weet je welke 18 mentale vaardigheden er zijn? Durf te erkennen met welke van deze 18 vaardigheden jij moeite hebt. Ga daar aan werken samen met je trainer, coach en/of sportpsycholoog. Wil je weten welke 18 mentale vaardigheden kampioenen hebben? Lees het boek ‘Handboek voor jonge sporters, topsporters, topsportouders’.

Hoe blijf je als sporter gemotiveerd bij lange trainingsperiodes? Hoe zorg ik als coach dat de sporters gemotiveerd blijven tijdens lange trainingsperiodes. Zorg, dat je duidelijk maakt aan welke prestatiedoelen je wilt gaan werken. En misschien nog belangrijker zorg ervoor, dat je naast het trainen ook activiteiten doet, die je ook leuk vindt. Doe dingen die je leuk vindt. Maak ook plezier buiten de sport. Alleen over samen met je ploeggenoten. Leer het team op een andere wijze beter kennen.

Wat is een gezond support-team voor een sporter? Welke mensen om je heen staan altijd voor je klaar zonder dat ze hiervoor wat terug willen krijgen. Welke mensen geven jou onvoorwaardelijk vertrouwen. Welke mensen geven jou autonomie in je handelen? Wie houdt rekening met jouw wensen? Stel jij houdt niet van directe feedback na een wedstrijd. Wie houdt daar rekening mee. Of zijn er toch mensen in de omgeving, die direct weten te vertellen wat je niet goed deed. Misschien moet je dan afstand van dit soort mensen nemen? Onthoud telkens ‘ik zit aan het stuur’!

Sporter, je kunt jouw sport heel goed combineren met school en/of werk. Voor de topsport moet je goed kunnen plannen, focus hebben en je doelen willen halen. Deze vaardigheden kun je ook inzetten voor het werk, dat je doet en ook voor het goed doen op school qua prestaties.

Hoe moet je als sporter omgaan met fouten tijdens een wedstrijd. Hoe kijk je nu naar fouten maken? Fouten maken heeft een negatieve associatie. In werkelijkheid is fouten maken de meest belangrijke en effectieve manier om je als sporter te ontwikkelen. Door fouten te maken kom je in je leerzone. If you fail, never give up.

Fragment top sporter over fouten: https://youtu.be/O1ikRnU7RtE

Hoe ga je als sporter om met de hoge verwachtingen van je coach, je ouders en het publiek? Welke tips zijn er om te kunnen omgaan met deze te hoge verwachtingen? Omarm de verwachtingen van het publiek. Zij willen hetzelfde als jij wil. Goed presteren. Je kunt in gesprek gaan met je coach, dat je graag wilt werken aan realistische doelen. Deze realistische doelen moeten conform de output in de trainingen zijn. Jij bent de baas over jouw lichaam. Jij weet wat wel of niet mogelijk is. Een coach mag je wel tijdens trainingen uit je comfortzone brengen 25% van de tijd. Zorg, dat jij en je coach de successen die je haalt voert.

Je hebt geen controle over de verwachtingen van jouw omgeving. Wel over hoe je met deze verwachtingen zelf wilt omgaan. Hoe je dit het beste kan doen wordt beschreven in de cirkel van invloed. Hou je bezig met de dingen waar je wel controle over hebt.

Hoe ga je als sporter om met de toenemende druk vanuit de media en/of sociale media? Heb je invloed op wat men schrijft over jou en/of over jouw sportprestaties. Nee. Wat andere zeggen, denken of schrijven heb je geen invloed op. Het zit in de buitenste cirkel van de cirkel van invloed. Het enige waar jij invloed op hebt is hoe jij ermee omgaat. Kun je dit soort zaken naast je neerleggen. Dan kun je de berichten lezen. Maar als je weet, dat je gevoelig bent wat andere zeggen, zorg dan dat je je afsluit voor dit soort berichten. Deel ook met je omgeving, dat ze niets over dit soort berichten aan jou moeten melden.

Fragment: https://youtube.com/shorts/U9b_ptl6qvQ?feature=share

Hoe herstel ik als sporter mentaal na een slechte wedstrijd. Hoe help ik als ouder mijn kind mentaal na een slechte wedstrijd. Hoe kun je als coach een sporter helpen die mentaal een deuk heeft gelopen omdat hij/zij denkt, dat er sprake was van een hele slechte wedstrijd? Mentaal herstellen na een slechte wedstrijd is heel goed mogelijk. Was het echt slecht of denk jij alleen dat het slecht was. Heb je als sporter last van functioneel perfectie? Je kunt nooit altijd 100% perfect zijn. Stop sowieso om je te vergelijken met een andere sporter. Schrijf eens je positieve eigenschappen op. Denk positiever over jezelf. Is er een bewijs voor de negatieve gedachte die je hebt? Verruil de negatieve gedacht voor een positieve gedachte. Het was misschien niet denderend, maar ik kan mijn vaardigheden op dit gebied verbeteren.

Sporters plezier in de sport houden ook onder zeer hoge druk is belangrijk. Plezier is de motor waardoor jij kan doen wat je doet. Zonder plezier daalt jouw motivatie om uit je comfortzone te komen en grensverleggend bezig te zijn. Belangrijk om van jezelf te weten is het volgende: wat zijn mijn drijfveren? Wat vind ik belangrijk in mijn sport en mijn leven? Verwerk deze factoren in jouw trainingen en vrije tijd. Maak haalbare doelen! Als jij constant te hoge doelen voor jezelf stelt, die niet haalbaar zijn, dan verlies je het geloof en het plezier in je sport.

Boodschap Lizzy Gevers MMA: https://youtu.be/OWBiNonZSlM

Hoe kan ik als sporter omgaan met faalangst? Hoe kan ik als coach mijn sporters leren omgaan met faalangst? Faalangst; wat is het ergste dat kan gebeuren? En hoe erg is dat? Geen enkele sporter maakt nul fouten. Fouten maken is een onderdeel van de sport. Maak je niet druk om wat mis kan gaan. Waarom ga je niet kijken wat je allemaal wel goed kunt. Waarom speel je op dit niveau. Omdat je het niet kunt? Nee, omdat je goed bent.

Beter leren presteren onder druk is een veel gestelde vraag van sporters. Hoe kan je als sporter beter omgaan met deze druk die je ervaart? Vaak wordt deze druk veroorzaakt door jouw interne dialoog. Deze interne dialoog waarschuwt jou voor wat er mis kan gaan. Durf je interne dialoog te bedanken voor de waarschuwing en je zult merken, dat je interne dialoog rustiger wordt. Focus op je vaardigheden in plaats op de prestatie die je voor ogen hebt. Als je je vaardigheden goed uitvoert en het resultaat een gevolg hiervan.

Hoe kan ik als sporter mijn focus verbeteren. Hoe kan ik als coach de focus van mijn sporters verbeteren? Focus creëer je door automatisme te trainen en bezig te zijn met de zaken, waarop jij controle hebt als sporter. Sluit je af van zaken die er niet toe doen. Concentratie is hierin belangrijk. Laat je niet afleiden door je eigen gedachten en door externen. Focus op je vaardigheden en je doelen. Verwachtingen in je hoofd zijn funest, want de realiteit is vaak anders.

Hoe stel ik realistische doelen stellen als sporter. Dit is niet moeilijk. Je mag best een uitdagende droomdoel (resultaatdoel) voor ogen houden. Dumfries had als speler bij de amateurs voor zichzelf opgeschreven, dat hij het Nederlands elftal wilde halen. Een bekende Nederlandse ijshockeyspeler had als droomdoel opgeschreven meedoen met de winter Olympische Spelen. Beide hebben hun droomdoel gehaald.

Belangrijk is om vervolgens haalbare prestatiedoelen te stellen. Bijvoorbeeld PR scherper stellen of je afzet beter maken etc.

Vervolgens maak je procesdoelen. Wat is nodig om de prestatiedoelen te bereiken. Welke vaardigheden moet je trainen? Hoeveel werk ga je hierin steken en wie moet je hierbij helpen.

Heb je een prestatiedoel gehaald. Vier dit succes en ga kijken wat je volgende prestatiedoel kan worden en welke procesdoelen hiervoor nodig zijn.

Hoe train je als sporter en/of als sportcoach dat er meer consistentie komt in het niveau van het presteren. Train zoals je wilt spelen. Maak duidelijk meetbare procesdoelen. Die CHUK-PP zijn. Concreet, Haalbaar, Uitdagend, Korte-termijn, Procesgericht en Persoonlijk. De basis is dat je uitvoert wat je kunt. Hiervoor moet je trainen. Als je doet wat je getraind hebt, dan doe je het maximaal haalbare voor jou.

Soms geven sporters aan dat zij last hebben van choking under pressure. Wat kun je doen tegen choking under pressure? Choking komt omdat je druk maakt over de uitkomst. Je zal jezelf moeten leren bezig te zijn met het proces. Focus op willen winnen, leidt bijna nooit op winnen, omdat je niet met de uitvoering van je vaardigheden bezig bent.

Spreek jezelf positief toe als dit gebeurt.

Vertel jezelf, dat je het kunt.

Dat je net zo goed gaat presteren als in de trainingen.

Hoe voorkom je als topsporter burn-out in de topsport. Zorg, dat je autonomie hebt in je eigen voortgang en/of ontwikkeling. Jij bent degene die het beste zijn/haar lichaam aanvoelt. Zorg, dat je leert luisteren naar de lichaam. Je lichaam geeft aan als de rek eruit is en/of als je honger hebt. Topsporters durven te luisteren naar hun lichaam. Een topsporter had een strak dieet. Maar een avond voor de wedstrijd had hij mega trek. Hij at een hele zak met winegums op. De volgende dag reed hij iedereen van het ijs. Zijn diëtist zei later: “goed dat je naar je eigen lichaam hebt geluisterd. Je had dit schijnbaar nodig”.

Hoe geven we als ouders, coach autonomie aan de sporter en hoe kan een sporter zelf autonomie pakken. In de literatuur spreken we over de talentendriehoek. Hoe meer sporters en sportexperts ik spreek hoe meer ik het idee krijg, dat we moeten gaan spreken over ‘De talentencirkel’. Centraal moet de sporter staan. Hij/zij bepaalt wat ze nodig heeft om zich te ontwikkelen. Op deze wijze maken we de sporter echt autonoom in zijn/haar ontwikkeling. Zij/hij bepaalt de reis en de sporter heeft zelf het stuur in handen.

‘autonomie als het kan en structuur als het moet’.

Laten we proberen om de sporters zelf zijn/haar doelen vast te laten stellen. Vervolgens vragen we welke procesdoelen nodig zijn om deze doelen te bereiken. De coach kan doormiddel van open vragen de doelen oprekken of nog concreter maken voor de sporter (XOET – Laura Jonker). Binnen de procesdoelen wordt duidelijk welke externe sportdeskundigen (kracht-, looptrainer, voedingsdeskundige, sportpsycholoog, fysio, meditatie etc) de sporter nodig heeft.

Waarom moeten sporters, ouders en coaches bekend zijn met de drijfveren en de voorkeuren van sporters? Peter Murphy (o.a. oud-volleybal coach en opleider van topcoaches) hoort oudere (top)sporters vaak het volgende zeggen: “Toen ik mezelf door vallen en opstaan beter begon te begrijpen, begon ik mezelf beter door te krijgen en kwam mijn ontwikkeling in een versnelling”. Dit effect gun je elke jonge sporter.

ActionTypes is een prachtig hulpmiddel om zelfinzicht te krijgen in de voorkeuren van een sporter. Deep Motivational Drivers (DMD) Het proces van leren, ontwikkelen en presteren start bij de motivatie. Bekend zijn de onderzoeken van Jacques van Rossum (Vrije Universiteit van Amsterdam) naar prestatiemotivatie met als belangrijkste resultaat dat voor verreweg de meeste sporters het zeker niet in de eerste plaats gaat om het winnen, medailles of podiumplaatsen. Verschillen in persoonlijke drijfveren liggen hieraan ten grondslag. Deze geven de behoeften van de individuele sporter aan. Door juist die behoeften te bevredigen ontstaat de voorwaarde voor gemotiveerd gedrag. Hoe raak je nu als trainer of begeleider de juiste snaar bij een sporter? Elke individuele sporter kent zijn eigen drijfveren.

Een oud voetballer en coach van een betaald voetbal organisatie dacht dat winnen zijn drijfveer was. Totdat hij te horen kreeg wat nog meer drijfveren kunnen zijn. Na het horen van deze drijfveren zei hij mijn drijfveer was altijd de team cohesie. Dat ik daar nu pas achter kom. Nu snap ik al die rode kaarten, die ik als speler kreeg.

Dit model wordt door veel Nederlandse bonden gebruikt. Het LTAD-model onderscheidt zes fasen in de ontwikkeling van een sporter. Aan het einde van fase 3 (14- 16 jaar) maakt een sporter bewust de keuze voor topsport of de recreatieve kant van sport. Plus laat zien tot welke leeftijd het vooral moet gaan over ontwikkelen. En op welke leeftijd winnen een belangrijke rol dient in te nemen.

Sporters ervaren wedstrijdstress. Wat kun je doen tegen wedstrijdstress? Wedstrijdstress wordt veroorzaakt omdat je je druk maakt om het resultaat. Train op hetzelfde niveau als je wilt presteren. Leer in je trainingen om te gaan met druk. Leer jezelf hoe je in het ‘nu’ kunt blijven. De uitkomst regelt zich vervolgens vanzelf.

Focus op de processen en vaardigheden.

Coach jezelf positief.

Leer de druk te omarmen.

Praat met een coach of medesporter hoe deze omgaat met stress.

Je ademhaling is ontzettend belangrijk als sporter. Wanneer je goed ademhaalt voorkomt dit verkramping en/of verzuring. Yoga helpt bij het trainen van het ademhalen vanuit de buik. Een andere optie is apps gebruiken die je helpen om vanuit je buik adem te halen.

Ouders en sport coaches vragen zich vaak af welke mentale vaardigheden sporters moeten bezitten. Topsporters – kampioenen bezitten de volgende 18 mentale eigenschappen. We kennen bijvoorbeeld de volgende eigenschappen die kampioenen bezitten.

  • Hoe hou je je focus.
  • Hoe stel je je eigen doelen. Resultaat- prestatie en procesdoelen.
  • Hoe moet je omgaan met jouw negatieve interne dialoog.
  • Hoe belangrijk is werkethiek?
  • Hoe belangrijk is het maken van fouten om jezelf verder te ontwikkelen.

Mindfulness oefeningen, yoga en ademhalingsoefeningen worden veel gebruikt door professionele basketbalspelers in de USA. Statistieken die in deze sport worden bijgehouden laten een positieve stijging in de prestaties zien. Zoek de oefeningen, die voor jou werken. Yoga is sowieso een goede oefening om te werken aan je lenigheid en voorkomt spierblessures.